Butte de Chalmont

Het Franse monument op de Butte de Chalmont is opgericht ter nagedachtenis aan de tweede slag van de Marne. Beeldhouwer Paul Landowski kreeg van de Franse overheid de opdracht om de verdwenen soldaten te vereeuwigen. Paul Landowski diende tijdens die oorlog in het Franse leger bij de camouflagedienst. In de jaren erna vervaardigde hij tal van grote oorlogsmonumenten, maar zijn bekendste werk is ongetwijfeld de dertig meter hoge Christusfiguur die de baai van Rio de Janeiro overheerst.

De beeldengroep Les Fantômes de Landowski.

Foto Sjef Dirks.

Het monument staat op een heuvel midden in het land. De beeldengroep ziet uit op de andere heuvels van de Tardenois. Het monument is van garniet gemaakt en bestaat uit twee delen. De beeldengroep Les Fantômes, boven op de heuvel toont acht soldaten van de verschillende Franse legerkorpsen die betrokken waren bij de slag van 1918. De ogen van de soldaten zijn gesloten, ze zijn spoken geworden. De zeven soldaten stellen van links naar rechts voor: een jonge rekruut, een geniesoldaat, een mitrailleurschutter en een handgranaatwerper. Op de tweede rij van links naar rechts: een koloniale soldaat, een gewone infanterist en een piloot. De naakte figuur representeert de jonge held, een martelaar op weg naar de hemel.

De beeldengroep op de heuvel.

Foto Sjef Dirks.

Zo'n 250 meter lager aan de voet van de heuvel staat de allergorie van Frankrijk: een beeld van een vrouw met een schild. De verworvenheden van Frankrijk staan op het schild: Liberté, Égalité, en Fraternité.

Vrouwenfiguur met het Franse schild.

Foto Sjef Dirks.

In 1927 werd de Butte de Chalmont gekozen als plaats voor Les Fantômes, waar het monument in 1935 werd onthuld door de toenmalige Franse president Albert Lebrun. Het is een van de meest bijzondere Franse oorlogsmonumenten, waarbij niet de glorie maar het lijden van de soldaten centraal staat. ‘De doden doen herleven’ was het streven van Landowski. In 1968 hield hier de toenmailige Franse president de Gaulle een toespraak bij de herdenking van de 50ste verjaardag van de slag van 1918, in aanwezigheid van honderden oud-strijders.